Jenny Nyström i świąteczne skrzaty
Studiowała w Akademii Sztuk Pięknych, żeby zostać portrecistką. Zamiast tego dała Szwecji jej świątecznego skrzata, na tysiącach kartek, z których przez dziesięciolecia utrzymywała rodzinę.
Wszystkie dzieła: Jenny Nyström
Jenny Nyström urodziła się w 1854 roku w Kalmarze. Gdy była dzieckiem, rodzina przeniosła się do Göteborga, gdzie zaczęła naukę w muzealnej szkole rysunku i malarstwa. W wieku dziewiętnastu lat dostała się do Akademii Sztuk Pięknych w Sztokholmie, jako jedno z pierwszych pokoleń kobiet, które mogły tam studiować.
Chciała malować portrety i duże kompozycje olejne i do tego ją kształcono. Brakowało jednak pieniędzy i już w czasie studiów przyjmowała zlecenia jako ilustratorka. To miało stać się jej życiem.
Życie w skrócie
- 1854
Przychodzi na świat w Kalmarze.
- 1873
Zaczyna studia w Akademii Sztuk Pięknych w Sztokholmie.
- 1881
Ilustruje wiersz Viktora Rydberga Tomten (Skrzat).
- 1882
Wyjeżdża na dalsze studia do Paryża.
- 1887
Wychodzi za studenta medycyny Daniela Stoopendaala. To ona utrzymuje rodzinę.
- 1893
Rodzi się syn Curt. On również będzie rysował skrzaty.
- 1946
Umiera w Sztokholmie w wieku 91 lat.
Skrzat
Motyw świąteczny – nr 5, Jenny Nyström
W dawnych ludowych wierzeniach skrzat nie był postacią świąteczną. Był małym staruszkiem, który mieszkał w gospodarstwie, pilnował zwierząt i złościł się, jeśli w Wigilię nie dostał owsianki. Kiedy Jenny Nyström w 1881 roku ilustrowała wiersz Viktora Rydberga Tomten, narysowała właśnie takiego skrzata: szarego, samotnego i czuwającego, gdy całe gospodarstwo śpi.
Tutaj wraca do stodoły. Dwa skrzaty dzielą się owsianką pod latarnią, a szczury czekają. To jeden z motywów, w których widać, co potrafiła jako malarka: słomę, światło i stare dłonie.
Prezenty
Kartka świąteczna – nr 1, Jenny Nyström
Około 1900 roku wysyłano kartki świąteczne jak nigdy wcześniej, a Jenny Nyström rysowała je tysiącami. Na jej kartkach i kartkach innych skrzat z gospodarstwa zlał się z tym, który przynosi prezenty. Dostał czerwoną czapkę, długą białą brodę i worek na ramieniu.
Na tej kartce stoi w drzwiach z bębenkiem i lalkami, a dzieci nie wiedzą, czy podbiec, czy się schować. Tak wciąż wygląda Wigilia w wielu szwedzkich domach.
Malarka
Rekonwalescent, Jenny Nyström
Skrzaty przesłoniły całą resztę. Jenny Nyström malowała też portrety i sceny olejne, z wykształceniem zdobytym w Akademii i w Paryżu. Na obrazie Rekonwalescentka młoda kobieta leży wyciągnięta w fotelu z bukietem w ramionach, a za nią stoi dziewczynka i na nią patrzy.
W 1887 roku wyszła za Daniela Stoopendaala, który nigdy nie skończył studiów medycznych. Rodzina żyła z jej pracy i to kartki przynosiły pieniądze. Portrety musiały poczekać.
Wykształcono ją na portrecistkę. To skrzaty utrzymywały rodzinę.
Więcej dzieł Jenny Nyström
Więcej inspiracji
Inspiracje
